Miasta inwestują rekordowe miliardy. Transport publiczny i infrastruktura przede wszystkim

Boom inwestycyjny bez precedensu

Rok 2026 zapowiada prawdziwy boom rozwojowy w samorządach. Dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy i funduszy unijnych budżety inwestycyjne zwiększyły się w niektórych miastach nawet o kilkadziesiąt procent. To bezprecedensowa okazja dla polskich metropolii, które przez lata zmuszane były do ograniczania wydatków na rozwój.

Plany na 2026 rok są średnio o 15 procent wyższe niż te na rok ubiegły. Dla największych ośrodków urban projekt wzrasta jeszcze szybciej. Warszawa zaplanowała nakłady inwestycyjne na poziomie ponad 3,9 miliardów złotych, co stanowi wzrost o około 10 procent w stosunku do roku 2025.

Transport publiczny priorytetem numer jeden

Priorytetami dla lokalnych władz pozostają transport, rewitalizacja i infrastruktura społeczna. W praktyce oznacza to, że większość nowych pieniędzy trafia do miejskich systemów komunikacyjnych, tramwajów i autobusów.

Miasta będą przeznaczać na wydatki związane z transportem do jednej piątej przyszłorocznych budżetów, a z łącznych nakładów na inwestycje, nawet połowę. Dla porównania, edukacja, tradycyjnie najdroższa pozycja budżetowa, zajmuje mniej miejsca w wydatkach inwestycyjnych.

W Warszawie na komunikację miejską przeznaczono ponad 5 miliardów złotych, a transport i komunikacja w warszawskim budżecie 2026 to około 6,1 miliardów złotych. Miasto zakłada utrzymanie cen biletów na niezmienionym poziomie.

Tramwaje i metra zmieniają mapy miast

Wśród najambitniejszych projektów dominują inwestycje w sieci tramwajowe. Największym przedsięwzięciem transportowym w budżecie Krakowa na 2026 rok jest kończąca się budowa linii tramwajowej do Mistrzejowic, na którą zabezpieczono aż 250 milionów złotych.

Kraków planuje jeszcze więcej. W budżecie na 2026 rok wydatki ogółem wyniosą około 11,47 miliardów złotych, z czego ponad 1,5 miliardów przeznaczono na inwestycje, a transport dominuje, pochłaniając ponad 700 milionów złotych.

W Poznaniu kluczowym przedsięwzięciem będzie realizacja drugiego etapu Programu Centrum, obejmującego budowę trasy tramwajowej w ulicy Ratajczaka, prowadzona równolegle z przbudową mostu Chrobrego.

Warszawa wyznaczył sobie jeszcze bardziej ambitny plan. Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski ogłosił, że metro będzie przedłużone o 3 nowe stacje: Ursus-Niedźwiadek, Posag 7 Panien oraz Ursus Północny. Ponadto przygotowywana jest budowa nowych linii tramwajowych na Gocław i Zieloną Białołękę, na które pozyskano środki z Krajowego Planu Odbudowy.

Gdańsk robi największy krok

Rekordowy budżet pod względem inwestycji przygotowano w Gdańsku, który ma być nawet wyższy od budżetu z czasów mistrzostw Euro 2012. Najważniejszą inwestycją transportową ma być rozpoczęcie budowy trasy tramwajowej między Gdańskiem Południe a Wrzeszczem, której całkowity koszt oszacowano na ponad 801 milionów złotych, a 260 milionów złotych ma stanowić unijne dofinansowanie.

Gdańsk nie poprzestanie na tramwajach. Władze miasta zapowiadają zakup ekologicznych autobusów, które mają wspierać dekarbonizację transportu publicznego i poprawę jakości powietrza.

Gdzie się biorą pieniądze?

Spodziewane inwestycyjne przyspieszenie w miastach w 2026 roku wynika przede wszystkim z większej dostępności zewnętrznych źródeł finansowania. Od roku 2025 samorządy mogą sięgać po unijne środki z Krajowego Planu Odbudowy, a na dobre rozruszał się też system dotacji z tradycyjnych funduszy UE na lata 2021,2027.

Jednak nie wszystko jest proste. Każdy projekt unijny wymaga wkładu własnego, co przy ambitnych planach inwestycyjnych jest istotnym obciążeniem. Mimo to samorządy zdecydowały się na zaciąganie zobowiązań, liczą bowiem na długofalowe korzyści dla swoich mieszkańców.

Mniejsze miasta też się rozwijają

Boom inwestycyjny to nie tylko metropolie. W Gnieźnie na inwestycje zaplanowano 51 milionów złotych na 2026 rok, z czego 24 miliony złotych pochodzić będzie ze środków zewnętrznych. Miasto przygotowało ambitny wniosek o unijne dofinansowanie. Złożyło rekordowy wniosek o dofinansowanie w Polsko-Szwajcarskim Programie Rozwoju Miast na 80 milionów złotych, wśród zgłoszonych zadań znalazły się rewitalizacja Parku Miejskiego, modernizacja kanalizacji i nawierzchni ulic, budowa Centrum Edukacji Ekologicznej oraz rozwój infrastruktury rowerowej.

W Pszczynie, mieście na Śląsku, sytuacja jest podobna. Największym przedsięwzięciem jest partnerski projekt Gminy Pszczyna i Powiatu Pszczyńskiego, rewitalizacja Domu Usług i budynku dawnej pralni przy Szpitalu, inwestycja o wartości blisko 47 milionów złotych otrzyma niemal 40 milionów złotych dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego.

Czeka nas infrastrukturalna transformacja

Rok 2026 będzie przełomowy dla polskich miast. Reforma systemu dochodów jednostek samorządu terytorialnego przyniosła samorządom w latach 2025,2026 dodatkowe 53,3 miliardów złotych. Te pieniądze, połączone z funduszami unijnymi, pozwolą przywrócić inwestycjom w infrastrukturę znaczenie, które utraciły w latach poprzednich.

Dla mieszkańców oznacza to lepszą komunikację, nowsze tramwaje i autobusy, poprawę jakości ulic i bardziej sprawne miasta. Jednak samorządowcy wiedzą, że to dopiero początek. Transformacja, którą mamy przed sobą, będzie wymagać konsekwencji i sprawnego zarządzania funduszami przez kolejne lata.