Elektryczne rewolucje na ulicach miast. Polskie aglomeracje idą w zeroemisyjną przyszłość

Polska zmienia twarz transportu publicznego

Od 1 stycznia 2026 roku gminy i miasta powyżej 100 tys. mieszkańców mogą kupować wyłącznie autobusy zeroemisyjne, czyli elektryczne lub wodorowe. To przełom w historii polskiej komunikacji miejskiej. Koniec standardowych zakupów autobusów z silnikami diesla w dużych miastach, niezależnie od tego, czy spełniają one normy emisji spalin. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia, to rezultat nowelizacji ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych z listopada ubiegłego roku.

Zmiana nie ogranicza się do papierkowych regulacji. Na koniec stycznia 2026 roku w Polsce zarejestrowano 1751 elektrycznych autobusów, co oznacza 24-procentowy wzrost na przestrzeni roku. Polska przyspieszą transformację, a jej pierwszoplanową sceną stały się tokopisy dużych aglomeracji.

Miliardy inwestycji w nową flotę

Samorządy nie mają czasu na namysł. Zakupy autobusów elektrycznych w największych miastach liczone są już w dziesiątkach sztuk, nie pojedynczych pojazdach. Białystok zakontraktował łącznie 60 autobusów elektrycznych Yutong U12, z czego 30 trafi do miasta w czerwcu 2026 roku, wartość zamówienia to blisko 79 mln zł brutto, natomiast cały projekt wraz z infrastrukturą przekracza 153 mln zł.

Białystok to tylko jeden z przykładów ambitnych planów. Po finalizacji dostaw Białystok będzie dysponował 110 autobusami elektrycznymi, stanowiącymi prawie jedną trzecią całej floty miejskiej. Inne duże miasta również nie zwlekają. MPK Łódź realizuje kontrakt na 36 autobusów elektrycznych, w tym 22 przegubowe. W Stalowej Woli zainteresowani producenci przedstawili oferty na dostawę pięciu autobusów elektrycznych.

Dla mniejszych ośrodków, niezobowiązanych jeszcze przepisami, zamiany nie następują tak szybko, ale trend jest wyraźny. Włocławek rozstrzygnął przetarg na dostawy sześciu 12-metrowych autobusów elektrycznych oraz takiej samej liczby ładowarek zajezdniowych.

Infrastruktura ładowania to wyzwanie równie duże co tabor

Wymiana autobusów to jednak tylko połowa wyzwania. Autobusy zeroemisyjne oznaczają wyższe nakłady inwestycyjne, konieczność budowy lub rozbudowy infrastruktury ładowania, zapewnienia odpowiednich mocy przyłączeniowych oraz zmiany w organizacji pracy zajezdni. Dla wielu samorządów oznacza to dodatkowe, sięgające setek milionów złotych inwestycje.

Samorządy przygotowują się na zbliżające się wydatki. Infrastruktura ładowania musi rosnąć równo z zamawianiem nowych pojazdów. Niektóre miasta już informują o planach rozbudowy punktów ładowania na zajezdniach i potencjalnie w całym mieście.

Co motywuje wielkie zmiany?

Celem ustawodawcy jest redukcja emisji zanieczyszczeń, poprawa jakości powietrza oraz przyspieszenie transformacji energetycznej transportu publicznego. Regulacje zmniejszają poziom emisji szkodliwych substancji i poprawiają stan powietrza w polskich miastach, a także stymulują rozwój energetyki odnawialnej oraz rozbudowę infrastruktury ładowania.

Choć obowiązek wprowadzono od góry, branża transportowa nie narzeka. "Rynek dojrzał do tego, by patrzeć na autobusy elektryczne nie jak na pilotaż, lecz jak na standard. Nowe przepisy jedynie przyspieszają proces, który już się rozpoczął" komentuje zmianę Marcin Kucharski, prezes Busnex Poland.

Wyzwania i kontrowersje

Zmiana nie obeszła się bez kontrowersji. Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej wyraziła obawy dotyczące gotowości obronnej kraju. W obliczu ewentualnego zagrożenia militarnego lub klęsk żywiołowych, taki tabor może okazać się pułapką, uniemożliwiając sprawną ewakuację mieszkańców i paraliżując drogi. Obowiązująca od stycznia nowelizacja ustawy o elektromobilności postawiła samorządy pod ścianą, a blisko 40 największych aglomeracji w Polsce, zamieszkałych przez ponad 10 milionów osób, nie ma już możliwości nabywania nowych autobusów miejskich z silnikami spalinowymi.

Mimo takich zastrzeżeń przepisy pozostają w mocy. Samorządy przystąpiły do pracy i inwestują wszelkie dostępne fundusze, aby zdążyć z wymianą floty i budową niezbędnej infrastruktury przed upływem kolejnych lat.

Polska stoi u progu przemiany komunikacji miejskiej. Elektryczne autobusy na ulicach miast to nie już perspektywa przyszłości, ale rzeczywistość dnia dzisiejszego. Jak szybko samorządy potrafią realizować tak masowe inwestycje, pokażą kolejne miesiące.