Polskie firmy przyspieszają cyfryzację, ale brakuje im kompetencji do wdrażania sztucznej inteligencji

Polska przebudowuje się cyfrowo, ale robi to wolniej niż Europa

W sierpniu i we wrześniu 2026 wchodzą w życie nowe obowiązki dotyczące sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa, a równolegle przedsiębiorstwa zaczynają planować budżety na kolejny rok. To moment zwrotny dla polskiego biznesu, który stanął przed dilematem: cyfryzacja stała się konieczna, ale brakuje mu zasobów, by ją wdrażać w tempie europejskim.

W 2025 roku z technologii AI korzystało 20 proc. przedsiębiorstw w Unii Europejskiej, ale tylko 8,4 proc. w Polsce. Różnica jest drażniąca, szczególnie biorąc pod uwagę, że wśród dużych firm w UE odsetek wynosił 55 proc. Polski biznes traci dystans, a jednocześnie konkuruje na tym samym globalnym rynku co koncerny z Niemiec czy krajów skandynawskich.

Tę narrację potwierdzają najnowsze analizy. Polskie firmy wchodziły w 2026 rok z wyraźnie większym apetytem na inwestycje prywatne, koncentrując się na projektach o wyższej wartości, cyfryzacji oraz kapitale ludzkim , jednak dodają eksperci, dominującym podejściem pozostaje selektywność. Przedsiębiorstwa wybierają, gdzie i jak inwestować, bo zasoby nie są nieograniczone.

Cyfryzacja stała się obowiązkiem, ale brakuje pracowników, którzy to umieją

Wśród kierunków inwestycji najważniejszym obszarem inwestycji prywatnych w 2026 roku pozostaje cyfryzacja, a technologie IT są wskazywane jako kluczowy kierunek rozwoju przez największy odsetek firm. Przyczyny są klarowne: wzrost nakładów w tym obszarze jest efektem zarówno rozwoju nowych technologii, w tym rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, jak i presji regulacyjnej oraz rosnących wymogów w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Realnie oznacza to, że cyfryzacja przestała być wyborem, a stała się warunkiem utrzymania konkurencyjności, przy czym firmy inwestują w technologię nie tylko z myślą o rozwoju, ale również o bezpieczeństwie i odporności biznesu w coraz bardziej nieprzewidywalnym otoczeniu gospodarczym.

Problem pojawia się jednak na poziomie kadrowym. Równolegle rośnie znaczenie inwestycji w pracowników, przy czym blisko 40 proc. firm planuje zwiększenie nakładów na kapitał ludzki, a coraz częściej są to inwestycje jakościowe. Szkolenia, rekrutacja specjalistów, pozyskanie talentów z zagranicy to stał się wydatek równie istotny co sama technologia.

Sztuczna inteligencja: strategie bez konkretnych planów

Jeśli chodzi specifiquement o sztuczną inteligencję, dane są mniej optymistyczne. Odsetek firm uwzględniających AI w strategii, ale bez jasno określonej roli tej technologii, wzrósł z 31 proc. w 2024 r. do 35 proc. w 2026 r., a jednocześnie mniej firm niż wcześniej deklaruje pełną gotowość do wdrożenia AI w całej organizacji (spadek z 11,8 proc. do 10,2 proc.).

To oznacza, że największa grupa, bo 55,6 proc. firm, określa się jako częściowo gotowa, ale wymagająca dalszych inwestycji i przygotowań. Mamy zatem sytuację, w której połowa polskiego biznesu wie, że potrzebuje AI, ale nie wie dokładnie jak, a niemal jedna trzecia nawet tego nie wie. Polska luka adopcyjna w stosunku do Europy będzie się tylko powiększać, jeśli tempo wdrożeń nie przyspieszą.

Dane pokazują, że AI coraz częściej trafia do strategii, jednak wciąż brakuje kompetencji i uporządkowanej architektury wdrożeń. To paradoks transformacyjny: firmy wiedzą, że muszą się zmienić, ale często nie wiedzą jak, i brakuje im ekspertów, którzy by je w tym poprowadzili.

Gospodarka wynosi się, ale rynek pracy wciąż się ustatnia

Pozytywnym sygnałem jest sytuacja na rynku pracy, która się normalizuje. Polski rynek pracy pozostaje w dobrej kondycji, a najnowsze dane pokazują, że w czerwcu liczba osób zarejestrowanych jako bezrobotne ponownie zmalała, i stopa bezrobocia spadła do 5,8 proc. Na tle pozostałych państw Unii Europejskiej Polska nadal znajduje się w ścisłej czołówce krajów z najniższym poziomem bezrobocia.

Rzeczywiście, Polska zajęła trzecie miejsce ex aequo z Cyprem wśród krajów Unii Europejskiej z najniższym poziomem bezrobocia, zaś lepszy wynik osiągnęły jedynie Bułgaria oraz Czechy, gdzie stopa bezrobocia wyniosła po 2,9 proc. Ta pozycja to zasługa zarówno długotrwałego wzrostu gospodarczego, jak i braku dużych szoków na rynku pracy.

Jednak optymizm nie powinien być zbyt wczesny. W lipcu Wskaźnik Rynku Pracy wzrósł o 0,8 pkt. i osiągnął wartość 77,7 pkt., co może zapowiadać pogorszenie sytuacji na rynku pracy i wyhamowanie obserwowanej w ostatnich miesiącach poprawy.

Co czeka polskie firmy w drugiej połowie 2026 roku

Perspektywy gospodarcze na kolejne miesiące nie są niestety jednoznaczne. Z jednej strony lipcowa projekcja NBP zakłada wzrost polskiego PKB o 3,7 proc. w 2026 roku, podczas gdy Komisja Europejska prognozuje 3,5 proc., a w 2027 roku spowolnienie do 2,8 proc. Gospodarka rośnie, ale tempo się zmienia.

Dla przedsiębiorstw oznacza to, że muszą działać szybko. Wspólnym mianownikiem procesów transformacyjnych jest rosnące znaczenie rozliczalności, technologii coraz trudniej bowiem bronić samą innowacyjnością, musi mieć określony wpływ na wynik, koszty albo ryzyko. Inwestycja w AI czy cyfryzację musi się zwrócić, a to wymaga jasnych planów i kompetentnych zespołów.

Luka między ambicją a rzeczywistością polskich firm będzie decydować o ich konkurencyjności. Ci, którzy teraz przyspieszą szkolenia kadr i uporządkują swoje strategie technologiczne, będą mieć przewagę. Ci, którzy czekają, ryzykują, że rynek ich wyprzedzi. Nowe regulacje AI Act to nie grożba, ale okazja dla firm, które są do tego gotowe.