Polska gospodarka w stanie czujności. Firmy stabilizują się, ale bezrobocie rośnie

Ostrożna stabilizacja zamiast dynamicznego wzrostu

Polski rynek pracy wchodzi w 2026 rok w tryb ostrożnej stabilizacji. To nie jest scenariusz, na który liczyli najbardziej optymistyczni obserwatorzy gospodarki, ale też далеко od katastrofizmu, który pojawiał się w niektórych prognozach.

Ponad połowa firm nie zamierza zmieniać poziomu zatrudnienia, a rekrutacje planuje 18 proc. przedsiębiorstw, wynika z raportu "Barometr Polskiego Rynku Pracy" opublikowanego przez Personnel Service. To niewielki wzrost względem roku poprzedniego, ale świadczy o powściągliwości pracodawców w podejmowaniu decyzji o ekspansji.

Zgodnie z analizą autorów raportu firmy ograniczają ryzyko, pracownicy stawiają na bezpieczeństwo, a technologia i migracja zarobkowa coraz silniej kształtują realia zatrudnienia. W warunkach podwyższonej niepewności przedsiębiorcy wolą czekać niż inwestować.

Koszty pracy cisnęły pracodawców do obronnych ruchów

Droga do obecnego stanu rzeczy nie była łatwa. Mijający rok okazał się wyjątkowo trudny dla polskich przedsiębiorstw, które musiały zmierzyć się z kolejną falą dynamicznie rosnących kosztów pracy, utrzymującymi się wysokimi cenami energii oraz niestabilnością otoczenia prawnego.

Wiele przedsiębiorstw z trudem radziło sobie z dwucyfrowym wzrostem kosztów zatrudnienia. To dlatego teraz obserwujemy strategię wyczekiwania i redukcji ryzyka zamiast agresywnej ekspansji. Firmy uczą się kalkulować w warunkach mniejszej przewidywalności.

Paradoksalnie, pomimo tych trudności, dla Polski prognoza na 2026 rok wynosi 4 proc. wzrostu PKB, według Instytutu Finansów Międzynarodowych. To wynik lepszy od średniej światowej i znaczący dla gospodarki drugiej co do wielkości w Europie Środkowej.

Bezrobocie rośnie, szczególnie w przemyśle i wschodzie

Podczas gdy gospodarka rozszerza się, na rynku pracy pojawia się mniej pokojowy obraz. W pierwszych miesiącach 2026 roku liczba osób zarejestrowanych jako bezrobotne wzrosła do poziomu 6,0–6,1%. To wzrost, chociaż Polska wciąż wypada lepiej niż większość krajów Unii Europejskiej pod względem sytuacji na rynku pracy.

Problem nie występuje równomiernie. W województwie podlaskim bezrobocie wzrosło w ciągu kwartału o 1,2 punktu procentowego, osiągając poziom 9,3%, zaś na Warmii i Mazurach przekroczyło 11%, co czyni ten region liderem w niechlubnych statystykach ogólnopolskich.

Rosnące bezrobocie dotyka także tradycyjnie silne regiony przemysłowe. Na Śląsku, w powiatach bytomskim, zawierciańskim i częstochowskim, odnotowano wzrost bezrobocia przekraczający 1 punkt procentowy w ciągu dwóch miesięcy. To sygnał, że transformacja gospodarcza przyspieszą, a część tradycyjnych sektorów zmaga się z wyzwaniami nowoczesności.

Inwestycje i cyfryzacja na ratunek?

Mając świadomość trudności, przedsiębiorcy szukają ratunku w transformacji. Polskie firmy wchodziły w 2026 rok z wyraźnie większym apetytem na inwestycje prywatne, koncentrując się na projektach o wyższej wartości, cyfryzacji oraz kapitale ludzkim.

Spada udział najmniejszych projektów, a rośnie liczba przedsięwzięć średniej i dużej skali, w tym o wartości kilkunastu i kilkudziesięciu milionów złotych, co sygnalizuje, że firmy coraz częściej są gotowe podejmować długofalowe decyzje kapitałowe.

Rząd wspiera te ambicje. Rok 2026 to przede wszystkim rok inwestycji, 200 mld zł na obronę narodową, 25 mld na infrastrukturę drogową, przyspieszenie inwestycji w polską kolej oraz rekordowe środki dla polskich portów, ponad 7 mld zł na przyspieszenie projektu Port Polska, ogłosił minister finansów.

Niedopasowanie kompetencji to rzeczywisty problem

Jednak sama liczba pracowników nie wystarczy. Polski rynek pracy mierzy się z rosnącym niedoborem specjalistów, zmianami technologicznymi i rekordową liczbą inwestycji, a jednym z najbardziej interesujących zjawisk jest jednoczesny wzrost liczby osób poszukujących zatrudnienia i utrzymujący się deficyt kandydatów, wynikający z niedopasowania kompetencji do potrzeb gospodarki.

Osoby tracące zatrudnienie często posiadają kwalifikacje, które nie odpowiadają wymaganiom branż rozwijających się najszybciej. To oznacza, że edukacja i szkolenia zawodowe będą kluczowe dla zmniejszenia liczby osób bez pracy, nawet gdy gospodarka się rozszerza.

Polska gospodarka w 2026 roku musi działać na dwóch frontach jednocześnie: dbać o stabilność w warunkach niepewności oraz inwestować w transformację, która pozwoli pracownikom odpowiadać na wymogi nowoczesnego rynku. To zadanie trudne, ale okazjonalnie osiągalne dla gospodarki o potencjale Polski.