Sejm wybrał nową Rzecznik Praw Obywatelskich. Sylwia Gregorczyk-Abram obejmie stanowisko na pełny etat
Sejm poddał pod głosowanie kandydatów na Rzecznika Praw Obywatelskich. Wygrała Sylwia Gregorczyk-Abram, adwokatka zaangażowana w obronę praworządności. Przed nią jeszcze zgoda Senatu.
Parlamentarzyści zdecydowali w piątek o obsadzeniu jednego z kluczowych stanowisk w polskim systemie ochrony praw człowieka. Sejm wybrał nową Rzecznik Praw Obywatelskich, która będzie czuwać nad przestrzeganiem konstytucyjnych wolności przez organy państwowe.
Zwycięstwo Gregorczyk-Abram
Sejm powołał w piątek, popieraną przez większość rządzącą, adwokatkę Sylwię Gregorczyk-Abram na stanowisko rzecznika praw obywatelskich. Za powołaniem mec. Sylwii Gregorczyk-Abram na nowego Rzecznika Praw Obywatelskich zagłosowało 233 posłów, przy czym większość bezwzględna wynosiła 217 głosów. Na rekomendowanego przez Prawo i Sprawiedliwość Adama Borowskiego zagłosowało 177 posłów.
Wynik głosowania jasno wskazuje, że kandydatka koalicji rządowej uzyskała zdecydowaną przewagę. Głosy na rzecz Gregorczyk-Abram pochodziły nie tylko z głównych ugrupowań koalicji, ale także z innych klubów parlamentarnych.
Kto to Sylwia Gregorczyk-Abram?
Sylwia Gregorczyk-Abram to adwokatka i obrończyni praw człowieka. Jest współzałożycielką inicjatywy Wolne Sądy, Komitetu Obrony Sprawiedliwości oraz członkinią zarządu Stowarzyszenia im. prof. Zbigniewa Hołdy.
Była pełnomocniczką niektórych sędziów krytycznie oceniających reformy wymiaru sprawiedliwości za czasów PiS, m.in. Włodzimierza Wróbla i Waldemara Żurka. Od ponad roku stoi na czele powołanej przy Ministerstwie Sprawiedliwości komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023.
Jej doświadczenie w ochronie praw człowieka sięga ponad dwóch dekad praktyki adwokackiej. Reprezentowała obywateli zarówno przed polskimi sądami, jak i przed międzynarodowymi trybunałami, w tym Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu.
Procedura wyboru i kolejne kroki
Do objęcia przez nią urzędu niezbędna jest jeszcze zgoda Senatu. Kolejnym krokiem do powołania nowego RPO jest decyzja Senatu. Zgodnie z procedurą uchwała w tej sprawie trafi teraz do Senatu, który będzie miał miesiąc na zatwierdzenie lub odmowę zatwierdzenia tego wyboru.
Zgoda Senatu jest konieczna do formalnego objęcia urzędu przez nową rzeczniczkę. Procedura ta wynika z konstytucyjnych wymogów obsadzania tego stanowiska i ma zapewnić szeroki konsensus polityczny wokół osoby stojącej na straży praw obywatelskich.
Zastępuje Marcina Wiącka
Zastąpi na tym stanowisku prof. Marcina Wiącka, którego kadencja dobiega końca. Kadencja obecnego RPO prof. Marcina Wiącka kończy się 23 lipca. Zgodnie z przepisami jedna osoba może pełnić tę funkcję maksymalnie przez dwie kadencje, a każda z nich trwa pięć lat.
Zmiana na stanowisku Rzecznika Praw Obywatelskich dokonuje się w czasach znacznego zainteresowania publicznego funkcjonowaniem organów ochrony praw obywatelskich i praworządności w Polsce. Nowa rzeczniczka będzie musiała zmierzyć się z wieloma wyzwaniami związanymi z dostępnością do wymiaru sprawiedliwości, ochroną praw mniejszości oraz zagwarantowaniem równości przed prawem dla wszystkich obywateli.
Znaczenie dla systemu ochrony praw
Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka oraz obywatela zapisanych w Konstytucji i innych przepisach. Urząd RPO jest niezależną instytucją, która pełni funkcję strażnika konstytucyjnych praw i wolności wobec zagrożeń ze strony aparatu państwowego.
Zdaniem ekspertów urząd nowego rzecznika będzie musiał pozostać apolityczny i niezależny, niezależnie od polaryzacji życia publicznego. Zagwarantowanie skutecznej ochrony praw obywateli wymaga zaufania do tego stanowiska zarówno od strony społeczeństwa, jak i organów państwa.



