Miasta ruszają z inwestycjami warte miliardów. Nowe tramwaje, drogi i mieszkania już w budowie

Przedsiębiorczy rok dla polskich miast

Piętnaście największych miast w Polsce zamierza w 2026 roku przeznaczyć na inwestycje aż 16,2 mld zł. To nie jest zwyczajny rok budżetowy. Rok 2026 zapowiada w samorządach prawdziwy boom rozwojowy, dzięki pieniądzom z Krajowego Planu Odbudowy i funduszy unijnych.

Plany inwestycyjne miast na 2026 r. są średnio o 15 proc. wyższe niż w roku ubiegłym. To efekt znacznego wzrostu dostępu do dofinansowania unijnego i krajowego, co pozwala samorządom na przyspieszenie realizacji wieloletnich projektów infrastrukturalnych.

Firmy budowlane, które dotychczas realizowały wyłącznie duże kontrakty, z powodu braku zleceń zaczęły masowo składać oferty w mniejszych, lokalnych przetargach. Dostępnych jest znacznie mniej przetargów i prac budowlanych, co wynika bezpośrednio z pogorszenia kondycji finansowej samorządów w latach poprzednich. Teraz jednak sytuacja się zmienia na korzyść inwestycji.

Warszawa: Metro i tramwaje priorytetem

Warszawa pozostaje liderem inwestycji. W 2026 r. nakłady na inwestycje mają wynieść w stolicy ponad 3,9 mld zł, o ok. 10 proc. więcej niż w 2025 r., a w latach 2026–2030 łącznie ma to być aż 16,9 mld zł.

Najwyższe planowane wydatki inwestycyjne w 2026 r. to projekt i budowa II linii metra – 724 mln zł. To jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Oprócz metra Warszawa chce przeznaczyć aż 1,7 mld zł na zadania transportowe, tj. niemal połowę swojego budżetu inwestycyjnego.

W stolicy powstają nowe mieszkania komunalne, a primsi mieszkańcy odebrali niedawno klucze do 72 nowych lokali przy ul. Stolarskiej 6 na warszawskiej Pradze-Północ z rąk prezydenta Rafała Trzaskowskiego.

Gdańsk: Tramwaj do Wrzeszcza i nowe mieszkania

Gdańscy radni przyjęli budżet na 2026 rok, zakładający rekordowe 1,3 mld zł na inwestycje, a miasto stawia na rozwój komunikacji i mieszkalnictwa. To największe wydatki w historii miasta na przedsięwzięcia inwestycyjne.

Najważniejsza realizowana w przyszłym roku inwestycja w mieście to rozpoczęcie budowy trasy tramwajowej między Gdańskiem Południem a Wrzeszczem. Na ten cel pójdzie w 2026 r. ponad 800 mln zł, w tym 260 mln stanowić będzie unijne dofinansowanie z programu Feniks.

W budżecie na 2026 rok zapisano budowę ponad 270 nowych mieszkań oraz remont 150 lokali komunalnych. Miasto planuje również 61,5 mln zł na budowę nowych żłobków i rozbudowę istniejących placówek oraz 116,2 mln zł na infrastrukturę sportowo-rekreacyjną.

Kraków i inne metropolie: Kompleksowa modernizacja

Kraków uchwaliła budżet na 2026 rok, w którym wydatki miasta przekroczą 11,4 mld, a na program inwestycyjny przeznaczono ponad 1,4 mld zł. Budżet inwestycyjny Krakowa na 2026 r. to ponad 1,5 mld zł, co plasuje królewskie miasto wśród czołowych inwestorów w Polsce.

Inne wielkie metropolie również przyspieszają. Wydatki rozwojowe na 2026 r. przewidziano także w Poznaniu (prawie 1,5 mld zł) i Wrocławiu (po ok. 1,3 mld zł). Łódź, Lublin i inne miasta wojewódzkie również przygotowują znaczące projekty infrastrukturalne.

Co hamuje realizację inwestycji?

Paradoksalnie, mimo rekordowych budżetów, realizacja projektów przebiegła dotychczas wolniej niż zakładano. W pierwszej połowie 2026 r. samorządy wykonały inwestycje o wartości około 24,7 mld zł, czyli o 4,5 proc. mniej niż rok wcześniej, i nie nastąpiło oczekiwane przejście od poprawy kondycji finansowej do wyraźnego boomu inwestycyjnego.

Portfel przygotowanych i zakontraktowanych przedsięwzięć jest większy, ale ich realizacja i rozliczanie przebiegają wolniej, co może oznaczać kumulację nakładów w drugiej połowie 2026 r., ale równie dobrze przesunięcie części wydatków na 2027 r. To naturalne zjawisko w samorządowym cyklu inwestycyjnym, wynikające z procedur przetargowych i dostępności wykonawców.

Deficyt i zadłużenie jako cena postępu

Jednostki samorządu terytorialnego planują w 2026 r. deficyt w wysokości 35,8 mld zł, co jest niemal dwudziestokrotnie więcej niż w 2025 r., kiedy różnica między dochodami a wydatkami wyniosła 1,8 mld zł. To konieczna cena za przyspieszenie realizacji projektów wspieranych europejskim finansowaniem.

2026 r. będzie dla samorządów okresem wyjątkowo dużej aktywności inwestycyjnej, a ceną za przyspieszenie realizacji projektów, zwłaszcza tych finansowanych z KPO, będzie jednak przejściowy, gwałtowny wzrost deficytu oraz zadłużenia.

Transport wciąż kluczowy dla miast

W samorządowych inwestycjach na 2026 rok priorytetem będzie transport, czyli drogi i komunikacja publiczna. Warszawa na zadania transportowe chce przeznaczyć aż 1,7 mld zł w 2026 r., tj. niemal połowę swojego budżetu inwestycyjnego.

Białystok planuje na nowe miejskie autobusy elektryczne i spalinowe 148,5 mln zł na zakup łącznie 58 pojazdów. Transport publiczny pozostaje fundamentem modernizacji miast, zwłaszcza w kontekście transformacji energetycznej i zmniejszania emisji.

Rok 2026 będzie dla polskich miast czasem intensywnych zmian. Choć realizacja projektów przebiegnie wolniej niż byśmy chcieli, skala inwestycji jest bezprecedensowa. Nowe tramwaje, drogi, mieszkania i obiekty publiczne zmienią krajobraz polskich metropolii na lata.