Lipiec 2026 to ostatnia szansa dla gmin na miliardy ze Europejskich funduszy. Samorządy ruszają do boja
W lipcu samorządy mogą składać wnioski w 160 konkursach na wsparcie unijne warte ponad 7 miliardów złotych. To ostatnia chwila, by przesunąć pieniądze z Funduszy Europejskich na inwestycje przed zamknięciem programów.
Miliarde złotych dla regionów, ale tylko do końca lipca
W lipcu uruchomione zostaną 63 nowe nabory wniosków o wsparcie unijne: 5 z programów krajowych na kwotę ponad 653 mln zł oraz 58 z programów regionalnych na kwotę prawie 2 mld zł. Jednocześnie w całym lipcu będzie można składać wnioski o wsparcie unijne w 160 konkursach: 26 z programów krajowych na kwotę prawie 2,8 mld zł, 118 z programów regionalnych na kwotę ponad 4 mld zł oraz 16 z programów Interreg na kwotę ponad 147 mln zł. To ogromna pula pieniędzy dla gmin, miast i powiatów.
Wiele samorządów nie zdaje sobie sprawy, że to ostatnia chwila. Szczyt wydatkowania przypadnie w latach 2025-2026, a zamknięcie Krajowego Planu Odbudowy planowane jest na 31 sierpnia 2026. Projekty, które nie zdążą wejść w realizację w tym czasie, mogą już nigdy nie doczekać się unijnych pieniędzy.
Port Polska i gminne inwestycje w infrastrukturę komunalną
Dobrą ilustracją tego, jak przydziały z funduszy działają w praktyce, są ostatnie umowy podpisane w ramach Programu Społeczno-Gospodarczego Portu Polska. W 2026 roku uruchomione zostały pierwsze dwa programy dla samorządów, każdy o wartości 9 mln zł, służące wzmacnianiu rozwoju edukacji i infrastruktury komunalnej i drogowej w regionie.
Spółka realizująca program Port Polska podpisała umowy z gminami Baranów, Teresin i Wiskitki, które przyczynią się do rozwoju infrastruktury komunalnej oraz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dzięki przekazanym przez Spółkę środkom, gminy będą mogły dokonać modernizacji i rozbudowy sieci wodociągowej oraz kanalizacyjnej, a także zrealizować rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo pieszych i innych użytkowników dróg.
Łączna wartość podpisanych umów wynosi 9 mln zł, a realizacja projektów planowana jest na bieżący rok. Każda z gmin otrzyma po 3 mln zł.
Jakie projekty mogą dofinansować samorządy w lipcu 2026
Samorządy mają szerokie spektrum możliwości. Wśród projektów możliwych do dofinansowania są: modernizacje oczyszczalni ścieków oraz budowa i modernizacja stacji uzdatniania wody, budowę zbiorników na wodę technologiczną lub wodę opadową, modernizacje sieci wodno-kanalizacyjnej oraz wdrażanie systemów zarządzania sieciami wodno-kanalizacyjnymi, usprawnienie systemu zbiórki odpadów komunalnych, budowę i modernizacje punktów selektywnej zbiórki odpadów, tworzenie parków, skwerów, ogrodów deszczowych, zielonych przystanków, zazielenianie istniejącej infrastruktury, inwestycje w zakresie retencji wody oraz działania zwiększające bezpieczeństwo użytkowników ruchu drogowego takie jak budowa i modernizacja chodników, ścieżek rowerowych, przejść dla pieszych, oświetlenia i oznakowania.
Program edukacji to zupełnie inne podejście. Program Edukacja, o wartości 9 mln zł, realizowany przez Port Polska wspiera szkoły techniczne i branżowe w pięciu powiatach: grodziskim, pruszkowskim, sochaczewskim, warszawskim-zachodnim, żyrardowskim, które zyskają narzędzia do kształcenia.
Europejskie fundusze o rekordowej puli w Polsce
W 2026 roku Polska dysponuje środkami z 5 głównych programów krajowych: FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, 8 mld euro na innowacje i B+R), FEnIKS (infrastruktura, klimat i środowisko, 24,2 mld euro), FEPW (Polska Wschodnia, 2,65 mld euro), FERS (Rozwój Społeczny, 4,3 mld euro) oraz KPO (Krajowy Plan Odbudowy, 59,8 mld euro). Dodatkowo 16 programów regionalnych dysponuje łącznie 34 mld euro.
Program FEnIKS to szczególnie ważne źródło finansowania dla samorządów. FEnIKS kierowany jest głównie do samorządów, spółek komunalnych i dużych firm energetycznych. Te fundusze są dedykowane modernizacji infrastruktury, przejściu na energię odnawialną i ochronie środowiska, czyli inwestycjom, które przynosą największe korzyści lokalnym społecznościom.
Ostatnia szansa dla niedosłownie gmin na zmianę
Dla wielu samorządów lipiec 2026 to ostatnia szansa. Po tej dacie będą musieć czekać na następny program unijny, który startuje dopiero w 2028 roku. Gminy, które opóźniały się w przygotowaniu wniosków, mogą teraz spróbować przesunąć projekty realizowane właśnie teraz.
Najważniejsze to działać szybko. Wnioski trzeba przygotować z zaangażowaniem lokalnych specjalistów, urzędników i czasami wsparcia zewnętrznych doradców. Wiele gmin tworzy komisje do zarządzania funduszami europejskimi i współpracuje z biurami projektów. To się opłaca, bo nawet mała pomyłka w wniosku oznacza odrzucenie, bez możliwości poprawy.
Samorządowcy powinni zatem przeanalizować oferty funduszy dostępne na stronie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz skontaktować się z lokalnymi Punktami Informacyjnymi Funduszy Europejskich. Tam będą mieli dostęp do bezpłatnych konsultacji, które ułatwią przygotowanie konkurencyjnych projektów.



